Werken aan betrouwbare warmte

Wie

Deltares, TNO en KWR werken samen met 35 deelnemers: warmteen netbedrijven, de water- en bodemenergiesector, gemeenten, provincies, universiteiten, hogescholen en testlocaties.

Duur

2020-2022.

Vervolg

Via nieuwe tenders voor Missiegedreven Onderzoek, Ontwikkeling en Innovatie en de Stimuleringsregeling Duurzame Energieproductie. Lees meer op www.warmingup.info.

Budget

Negentien miljoen euro.

In 2050 moeten alle Nederlandse woningen van het gas af om aan de klimaatdoelstellingen te voldoen. We moeten miljoenen woningen anders verwarmen, bijvoorbeeld met geothermie. En daar zijn nieuwe infrastructuren en regels voor nodig. Deltares, TNO en KWR werken samen met partijen uit de warmtesector aan de puzzel.

Een warmtenet is een soort centrale verwarming: ergens in de wijk is een warmtebron een centrale ‘ketel’ – en via buizen stroomt het warme water vanuit de bron naar de huizen. De meeste warmtenetten zijn nog relatief klein en leveren warmte voor één nieuwbouwwijk. Nederland telt momenteel grootschalige warmtenetten in zo’n zeventien steden; samen verwarmen ze 300.000 woningen (Warmtemonitor 2019).

Collectieve warmtesystemen

Ruim een miljoen huizen in 2030 verwarmen via ‘netten’ vraagt om een andere manier van denken: van kleine warmtenetten naar collectieve warmtesystemen. Dit zijn complexe constructies die warmte moeten kunnen halen uit het water én de ondergrond, deze opslaan en leveren aan afzonderlijke huizen. De bronnen – aquathermie en geothermie – hebben verschillende temperaturen en volumes. Dat is een technische uitdaging voor transport en opslag. Gerda Lenselink, strategisch adviseur bij Deltares: “Bestaande bouw aanpassen is de grote opgave. We moeten opschalen, verduurzamen en kosten verlagen als we de CO2-vermindering uit de klimaatdoelen van Parijs willen halen.”

Gezamenlijke vooruitgang

Voorheen werkten bedrijven, particulieren en overheid apart aan stukjes van de oplossing. Alle schakels uit de warmtesector zijn nu bij elkaar gebracht in het project WarmingUP: van warmtebedrijven tot gemeentes en waterschappen. TNO is penvoerder voor het collectief WarmingUP, dat verder bestaat uit de onderzoeksinstituten Deltares en KWR en 35 deelnemers.

TNO coördineert de slimme aansturing van warmtenetten, geothermie en sociaal-maatschappelijke inpassing van wamtenetten. KWR coördineert het onderzoek naar mogelijkheden voor hoogtemperatuurwarmte-opslag. Deltares richt zich op de aanleg van grootschalige infrastructuren en aquathermie. WarmingUP zorgt dat alle nieuwe informatie bij de juiste partijen terecht komt, zodat zij de inzichten meteen in de praktijk kunnen toepassen. Deltares heeft bijvoorbeeld in kaart gebracht hoeveel warmte uit aquathermie, waar én tegen welke prijs kan worden gewonnen en geleverd. De potentie-berekeningen zitten inmiddels ook in de modellen van het Planbureau voor de Leefomgeving. Lenselink: “Aquathermie is pas een serieus duurzaam alternatief als je kunt berekenen welke potentie het heeft in een bepaalde wijk.”

Betaalbaar en betrouwbaar

Naast de technische aspecten is er aandacht voor de sociaal-maatschappelijke kant van warmtenetten, vertelt ze. “Niet elke locatie heeft dezelfde bronnen. Hoe zorgen we dat het betaalbaar en acceptabel is voor de eindgebruiker? Hoe kunnen gemeenten, woningcorporaties en warmtebedrijven het aantrekkelijk maken om voor een collectief warmtesysteem te kiezen? WarmingUP legt de verbindingen zodat we dit samen kunnen vormgeven.”

Deel dit artikel

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on email

Probleem

Nederland wil van het gas af om de CO2 uitstoot te reduceren. Duurzame warmtenetten zijn een alternatief om woningen en gebouwen te verwarmen. Daarmee vormen ze een belangrijke schakel om de doelstellingen van het Klimaatakkoord te halen en de CO2-emissies te reduceren. Zulke collectieve systemen moeten wel betrouwbaar, duurzaam en betaalbaar zijn. Samenwerking vanuit de hele warmteketen is nodig om versnelling en opschaling te kunnen realiseren voor duurzame warmtenetten.

TO2-oplossing

Warmtecollectief WarmingUP is een innovatief samenwerkingsverband. Partijen uit de hele warmteketen ontwikkelen hier samen nieuwe kennis, samenwerkings- en financieringsvormen. TNO en Deltares leveren hier een belangrijke bijdrage aan. Zo combineren ze slim duurzame warmtebronnen binnen hetzelfde warmtenet en werken ze aan de grootschalige warmteopslagsystemen die in zo’n duurzaam warmtenet nodig zijn.

Impact

De resultaten helpen om de opschaling van 340.000 aangesloten woningen in 2018, naar 1.100.000 aansluitingen in 2030 mogelijk te maken. De inzet van duurzame bronnen leidt tot substantiële CO2-reductie; de systeem- en procesinnovaties en het in samenhang ontwerpen van warmte - netten leidt tot efficiencywinst.