Verkeer op zee in goede banen

Wie

MARIN, TNO en Deltares

Duur

Doorlopend, sinds 2013

Vervolg

Plan van aanpak, monitoring, onderzoeksprogramma Wind op Zee en invulling Maritieme Veiligheidsbeleidskader.

Budget

Jaarlijks 200.000 – 500.000 euro.

Windturbines, zonnepanelen, zeewierkwekerijen en scheepvaart de Noordzee raakt steeds voller en wordt steeds drukker. Om te zorgen dat schepen, milieu en infrastuur beschermd blijven, analyseert MARIN verkeersstromen. Met TNO en Deltares onderzoekt het instituut maatregelen om ongelukken te voorkomen en omgevingsschade te beperken.

In het Nederlandse deel van de Noordzee zijn continu honderdvijftig koopvaardijschepen onderweg. Die schepen krijgen een steeds grotere omvang en vervoeren steeds meer spullen, waaronder gevaarlijke stoffen. Bovendien varen er recreanten, vissers en een toenemend aantal werkvaartuigen. Tel daar het groeiend aantal parken met windturbines, zonnepanelen of zeewierkweek bij op.

Verkeersveiligheid op de Noordzee is een steeds grotere uitdaging, vertelt Yvonne Koldenhof van MARIN. “Het is een snelweg dwars door een industrieterrein op zee. Aan beide kanten is de weg smaller en is er minder uitwijkruimte. Hoewel een auto met motorproblemen meteen stilstaat, blijft een schip bewegen.”

Trends in risico’s

De kustwacht monitort schepen live en treedt waar nodig op. Sinds 2005 deelt ze data van scheepsbewegingen met MARIN. Onderzoekers gebruiken rekenmodellen en economische voorspelmodellen om te zien hoe de verkeerssituatie verandert, bijvoorbeeld door extra windparken of zelfsturende schepen. Koldenhof: “Vroeger werden schepen alleen geteld, nu weten we precies hoe ze varen en waar ze elkaar kruisen. Dat geeft inzicht in mogelijke risico’s en potentieel gevaarlijke verkeerssituaties.”

Een belangrijk onderzoek betreft de gevolgen van een mogelijke aanvaring tussen schip en windturbine: kunnen molens tegen een stootje, kan bemanning het schip verlaten en wat is de kans dat gevaarlijke stoffen weglekken? TNO kan samen met MARIN de belasting op en de sterkte van de windmolens en schepen berekenen. Deltares analyseert dan de verspreiding en brengt met ecologische kennis van bijvoorbeeld NIOZ de milieuaspecten van toenemende drukte op de Noordzee in beeld.

Veiligheidsmaatregelen

Bij de bouw van de eerste windparken werd de omgeving nog niet meegenomen. Inmiddels is er een intregrale aanpak waarbij de overheid proactief bouwgebieden aanwijst om voor 2030 twaalfhonderd windturbines te realiseren. Koldenhof: “Daardoor stijgen de aanvaringskansen voor schepen onderling gelukkig niet significant. Wel stijgt het verwachte aantal schepen dat tegen een windmolen aan drijft of vaart. We onderzoeken daarvan nog de gevolgen.” Mogelijke veiligheidsmaatregelen zijn actievere monitoring vanaf de wal en andere inrichting of belichting van nieuwe windparken. Of emergency towing vessels; sleepboten die een schip in nood helpen. Koldenhof: “Kennis over de verkeerssituatie is essentieel voor Nederlandse en internationale kaders voor verkeersveiligheid. De Noordzee houdt namelijk niet op bij de grens.”

Deel dit artikel

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on email

Probleem

De Noordzee wordt steeds drukker met windparken, zonnepanelen en scheepvaart. Veiligheid voor de scheepvaart, het milieu en de infrastructuur handhaven, is een steeds grotere uitdaging in een complexe internationale context.

TO2-oplossing

Met data-analyse van de verkeersstromen en kwantitatieve en kwalitatieve risicoanalyses biedt MARIN inzicht in het veiligheidsniveau en impact van bijvoorbeeld nieuwe windparken of autonome schepen. Daarnaast onderzoekt MARIN samen met TNO en Deltares mogelijke veiligheidsmaatregelen.

Impact

Het onderzoek van MARIN zorgt voor gedetailleerde en gedeelde kennis over veiligheid, zowel voor de scheepvaart als het marine-ecosysteem. TNO en Deltares voegen daaraan kennis rondom veiligheidsmaatregelen toe. Dit tezamen is een voorwaarde om gefundeerd en proacatief verdere economische groei op zee mogelijk te maken.