Drones kunnen helpen om snel en veilig je weg te vinden in een drukke stad. Een geautomatiseerde luchtverkeersleiding moet ervoor zorgen dat voertuigen veilig het stedelijk luchtruim gebruiken. Projectleider Marta Tojal Castro van Het Koninklijk Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum (NLR)coördineert demonstraties met onbemande drones, waarbij diverse scenario’s worden getest.
Voor veel mensen lijkt het nog sciencefiction, maar het is bijna realiteit. Misschien al over vijf jaar vliegen er in steden boven onze hoofden drones rond die personen vervoeren of bij calamiteiten assisteren. Binnen vijf tot tien jaar moet het mogelijk zijn, denkt Marta Tojal Castro, onderzoeker en consultant bij NLR. Tojal Castro leidt het Europese project Air Mobility Urban – Large Experimental Demonstrations (AMU-LED). Dit jaar organiseert het consortium onder andere in Amsterdam, Enschede en Rotterdam grootschalige demonstraties met bemande en onbemande drones. Daarbij testen ze diverse scenario’s voor de geautomatiseerde luchtverkeersleiding voor drones, U-space genaamd.
Voordelen
Onze steden worden drukker en voller. Het inzetten van drones, bijvoorbeeld door hulpdiensten, biedt dan veel voordelen volgens Castro. ‘Een onbemande drone kan boven een brandend gebouw hangen en de bron van het vuur in kaart brengen of detecteren waar zich nog personen bevinden. Met die kennis kun je de brandweerlieden op een veilige manier direct naar de juiste plek sturen.’ Drones komen op moeilijk bereikbare plekken, bijvoorbeeld ongelukken of overstromingen. Ze kunnen ook bemanningen efficiënt naar hun schip vervoeren. Bijkomend voordeel: ze vliegen elektrisch, dus ze creëren geen uitstoot. ‘Het is veiliger, sneller en economisch rendabel’, aldus Castro.
Veiligheid
Om dat toekomstbeeld te realiseren, is het belangrijk dat vliegen met drones veilig kan. Dat gaan Castro en haar team uitgebreid testen tijdens de demonstraties. Er zijn immers straks veel meer verkeersdeelnemers in het luchtruim die op verschillende manieren communiceren. Zo zijn er scenario’s waarbij de ene drone in de ruimte van de ander terechtkomt. Hoe lost de luchtverkeersleiding dat op? ‘U-space zal volledig geautomatiseerd een ‘alert’ geven en instructies om te blijven hangen, te stijgen of te dalen.’ Zij wil testen hoe efficiënt een gecentraliseerde informatievoorziening is vergeleken met de situatie waarin de drones rechtstreeks met elkaar communiceren.
Maatschappij
Castro beseft dat er in de samenleving weerstand kan zijn tegen het vliegen met onbemande taxidrones. ‘Mensen kunnen er een beetje bang voor zijn’, zegt ze. Daarom doet ze met haar team tijdens de demonstratie in Amsterdam onderzoek naar de maatschappelijke impact van U-space. Een focusgroep beantwoordt vooraf en naderhand een reeks vragen om te beoordelen of ze anders zijn gaan denken over de inzet van drones.
In Enschede gaat het vooral over de sociale impact: ‘Daar willen we laten zien wat U-space kan doen voor de stad van de toekomst, met name voor de hulpdiensten.’ In Rotterdam ligt de nadruk op economische levensvatbaarheid. Zo wil het Havenbedrijf Rotterdam graag het transport van scheepsbemanning met een onbemande drone testen. ‘Dit wordt een demonstratie van de stad van de toekomst.’.
Toekomst
Zien we in de toekomst duizenden drones zweven als we omhoogkijken? Daar is Castro stellig in: ‘Nee, dat accepteert het publiek niet, en ik zelf trouwens ook niet. Bovendien vliegen ze op grotere hoogtes. Je ziet en hoort ze alleen als ze erg dichtbij zijn.’ Geen duizenden drones dus, maar wel dagelijkse realiteit als je omhoogkijkt, over een jaar of tien.