Snel duidelijkheid over drugsmonster

Wie

Statistici van WUR met politie, douane, NFI en RIVM.

Looptijd

2018-2021.

Vervolg

Onderzoek naar andere drugs die veel worden aangetroffen (cocaine, amphetamine, xtc, methamphetamine en ketamine)
.

Budget

WUR-budget 25.000 euro (en daarnaast het budget van andere partners)
.

Met een simpele klik bepalen of een straatmonster cocaïne bevat. Dat kan een NIR-scanner die Wageningse wetenschappers samen met NFI, RIVM, politie, douane, UvA en het CLHC ontwikkelden. De volgende stap is een scanner die ook andere veelgebruikte drugs detecteert. 

Ze gebruiken al jaren hetzelfde instrument, maar werkten niet eerder samen. Forensische onderzoekers, politie, douane en laboratoria voor voedselveiligheid pakken allemaal de NIR-scanner als ze bij een monster snel willen bepalen wat het gehalte is van een bepaalde stof.  In 2017 besloten ze samen te gaan werken aan een nieuwe toepassing: het traceren van cocaïne in straatmonsters. Statistisch onderzoekers uit Wageningen checkten of de metingen klopten.

Normaal gebruiken ze bij Wageningen Food Safety Research de NIR-scanner vooral om eiwitgehaltes aan te tonen in voedsel of vochtgehaltes in vlees. Politie en NFI kijken vaker naar mengsels van drugs en medicijnen. Afgezien van WUR bleken bijna alle overheidslabs te maken te hebben met cocaïne, daarom lag de keuze voor deze stof voor de hand. Onderzoeker Yannick Weesepoel en zijn collega’s programmeerden het signaal van de scanner zo dat deze een positieve of negatieve diagnose kan geven. 

Prototype

Daarbij liepen ze tegen verschillende uitdagingen aan. Zo bleken er twee soorten cocaïne te zijn, om te snuiven en om te roken. Chemisch zien die er voor de scanner volledig anders uit, maar in beide gevallen moet hij een positieve diagnose geven. Een andere complicerende factor was dat cocaïne bijna nooit puur wordt gevonden, maar versneden met vulmiddelen of andere farma-gerelateerde stoffen zoals paracetamol. Om het nog ingewikkelder te maken zijn er ook stoffen in omloop die wel zijn toegestaan en een soortgelijk signaal geven.

Het systeem werd getest met 76 straatmonsters uit Amsterdam. De samenstelling was al bekend en de scanner bleek in staat tot een ‘robuuste cocaïnedetectie’, concludeert Weespoel. Met monsters die wekelijks binnenkomen bij NFI, douane en politie werd de statistiek vervolgens verbeterd en verfijnd. Het prototype dat er nu ligt, ziet eruit als een kleine afstandsbediening met een enkele knop die verbinding maakt met de mobiele telefoon. Hij kost tweehonderdvijftig euro, veel goedkoper dan de RAMAN-scanners die opsporingsdiensten nu gebruiken en vijftigduizend euro per stuk kosten. 

Er zijn meer manieren om te bepalen of een monster cocaïne bevat. Met een kleurtest bijvoorbeeld, maar een nadeel is dat per soort drugs een andere test nodig is. Terwijl de NIR-scanner ook voor andere soorten drugs kan worden gebruikt, zoals xtc. Het identificeren van de vijf meest voorkomende drugs in Nederland was onderwerp van onderzoek in 2021. Publicatie van deze resultaten wordt in 2022 verwacht. 

Deel dit artikel

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on email

Probleem

Als politie of douane drugs vinden, is niet altijd duidelijk of er in dit monster cocaïne zit. Er bestaan scanners om dit te achterhalen, maar deze zijn erg duur.

TO2-oplossing

Wageningen Food Safety Research ontwikkelde een eenvoudige infrarood (NIR) handscanner die ter plekke snel kan bepalen of een monster cocaïne bevat.

Impact

Door de NIR-scanner kunnen opsporingsdiensten sneller vaststellen of er sprake is van een strafbaar feit (drugbezit). De scanner is veel goedkoper dan scanners die opsporingsdiensten nu gebruiken.