Nieuw militair uniform: herkenbaar én goed gecamoufleerd

Wie

TNO in samenwerking met Defensie.

Looptijd

Sinds 2009 is er aan de nieuwe patronen gewerkt.

Vervolg

Er staan diverse vervolgonderzoeken op stapel, onder andere naar het effectief camoufleren van militairen en materieel voor sensoren zoals warmtekijkers.

Nederlandse militairen zijn voortaan herkenbaar aan het Netherlands Fractal Pattern (NFP) waarmee hun uniform is bedrukt. Dit patroon combineert effectieve camouflage met inzetbaarheid in uiteenlopende terreinsoorten.

Woodland, desert, forest, jungle. Dit zijn de vier verschillende camouflage-varianten waaruit Nederlandse militairen tot voor kort konden kiezen. Maar welk uniform trek je dan aan in een omgeving die een mix is van droge en groene gebieden, een vraagstuk waarvoor soldaten zich geplaatst zagen in de vruchtbare rivierdalen in het stoffige Afghanistan? Of bij de inzet in een stedelijke omgeving? Reële dilemma’s die voor Defensie de aanleiding vormden om de bestaande uniformen tegen het licht te houden. Viel er geen camouflagepatroon te verzinnen dat in meerdere omgevingen effectief is? En waarmee Nederlandse militairen zich duidelijk onderscheiden van collega’s uit andere landen? Zodoende begon in 2009 een zoektocht naar een nieuw, Nederlandse uniform dat beide vereisten combineert.

Veldproeven

Als basis voor de nieuwe camouflage werd voor de ‘fractal’ gekozen. Dat wil zeggen: meetkundige figuren die je opbouwt uit kleinere, min of meer gelijkvormige figuren. Zo ontstaan oneindig gedetailleerde, geometrische figuren die je op meerdere schalen kunt bekijken, zowel van dichtbij als op afstand. ‘Fractal-achtige patronen komen vaak in de natuur voor, denk aan de opbouw van een boom of bloemknop’, vertelt Maarten Hogervorst van TNO Defensie & Veiligheid. ‘De menselijke waarneming heeft de neiging om soortgelijke patronen tot één geheel te clusteren. Daarom valt een fractal-achtig patroon tussen het bladerdek nauwelijks op, handig als camouflage kortom.’ 

Eén camouflage voor élke omgeving bleek niet haalbaar. Daarom zijn er ondertussen vier varianten van het Netherlands Fractal Pattern (NFP): NFP-Green voor bosrijke, rotsachtige en stedelijke gebieden; NFP-Tan voor woestijnen, steppes, savannes en steden in dit soort omgevingen; NFP-White voor besneeuwd terrein en NFP-Blue voor vlootpersoneel.

Klittenband

Deze kleurenschema’s kwamen tot stand op basis van landschapsfoto’s in combinatie met veldproeven. Die proeven leidden ook tot andere ontdekkingen, vertelt Hogervorst: ‘Bijvoorbeeld dat effengekleurde elementen, zoals klittenband en bevestigingsbanden, meer afbreuk doen aan de camouflage dan je zou verwachten.’ Daarom worden deze elementen voortaan in camouflage of bijpassende kleur uitgevoerd. Ook alle uitrusting – denk aan vesten en rugzakken – wordt voorzien van een bijpassend camouflagepatroon.

Daarmee is het onderzoek naar de ideale schutkleuren- en patronen nog niet afgerond. ‘Zo blijkt het nogal uit te maken hoe je de netten spant bij de camouflage van voertuigen’, vertelt Hogervorst. Ook jezelf verstoppen voor warmtebeeldkijkers en andere sensoren blijft een uitdaging. ‘Maar, het begint natuurlijk bij een goed uniform. En dat is er nu gelukkig.

Deel dit artikel

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on email

Probleem

De Nederlandse militairen waren hard toe aan een eigentijds en beter gecamoufleerd uniform mét onderscheidend Nederlands tintje.

TO2-oplossing

TNO ontwikkelde in samenwerking met Defensie een multi-inzetbaar camouflagepatroon op basis van ‘fractals’; zichzelf repeterende patronen die je ook in de natuur aantreft. Deze camouflage werkt zowel van dichtbij als op afstand erg goed.

Impact

Het Netherlands Fractal Pattern (NFP), zoals de Nederlandse camouflage is gedoopt, combineert herkenbaarheid en brede inzetbaarheid met meer veiligheid voor de militairen. Alle kleding en uitrusting van de Nederlandse militairen worden voorzien van dit door TNO ontwikkelde patroon.