Patiënten moeten vaak lang wachten op betere en goedkopere geneesmiddelen. Een bij TNO ontwikkelde techniek kan de ontwikkelingstijd wel met tien maanden tot twee jaar korter maken.
Versnellen van klinisch onderzoek
Medicijnen ontwikkelen is een tijdrovend, arbeidsintensief, kostbaar en onzeker proces. Het duurt vaak tien tot vijftien jaar, waardoor farmaceutische bedrijven in korte tijd hun miljardeninvesteringen moeten terugverdienen. Omdat patenten slechts twintig jaar geldig zijn, is tijdwinst cruciaal. Onderzoekers bij TNO vonden een manier om de ontwikkelingstijd met tien maanden tot wel twee jaar te verkorten, dankzij een door TNO ontwikkelde methode die nu wordt aangeboden door de spin-off Peregrion. In de laboratoria van Peregrion in het Leiden Bio Science Park werken circa dertig medewerkers voor grote farmaceutische bedrijven wereldwijd.
Microdosing en microtracing
De techniek van Peregrion richt zich op zogeheten microdosing- en microtracing-studies.
Hierbij wordt een extreem kleine hoeveelheid van een kandidaat-medicijn toegediend, die niet giftig is maar wel meetbaar in het lichaam. Zo kan onderzocht worden hoe het lichaam omgaat met het middel — hoe snel het wordt opgenomen, verspreid en weer uitgescheiden. Dankzij deze aanpak kunnen onderzoekers al in een zeer vroeg stadium voorspellen hoe een medicijn zich gedraagt, zonder dat proefdieren nodig zijn. Dit maakt het proces veiliger, sneller en betrouwbaarder.
Accelerator Mass Spectrometry (AMS)
De sleutel ligt in het gebruik van Accelerator Mass Spectrometry (AMS). Hiermee meet Peregrion de koolstof-14-marker die in een teststof is aangebracht. Door innovatieve technieken kon TNO de benodigde dosis radioactiviteit honderd keer verlagen, waardoor de methode veilig toepasbaar is bij mensen. Ook is de voorbereiding van monsters sterk geautomatiseerd: wat vroeger een week duurde, kan nu in acht minuten. Dankzij deze efficiëntie kunnen farmaceuten veel sneller betrouwbare resultaten krijgen.
Proefdiervrije fase en diversiteit
De nieuwe methode maakt het mogelijk om direct bij mensen te testen, zonder voorafgaand dieronderzoek. Bedrijven als Pfizer passen deze ‘human first, human only’-strategie al toe. Daarnaast maakt de methode onderzoek mogelijk bij groepen die traditioneel ondervertegenwoordigd zijn, zoals vrouwen en kinderen. Peregrion voert bijvoorbeeld samen met het Radboudumc onderzoek uit naar microtracing bij jonge kinderen. e technologie is inmiddels opgenomen in een richtlijn van de Amerikaanse FDA. Ook voor vrouwen biedt de lage dosis radioactiviteit nieuwe kansen, omdat deze veilig is en geen invloed heeft op vruchtbaarheid.
Marktkansen en maatschappelijke impact
Peregrion biedt farmaceutische bedrijven een aanzienlijke besparing in tijd en kosten. Aangezien patenten gemiddeld twintig jaar geldig zijn, inclusief ontwikkeltijd, kunnen bedrijven dankzij de AMS-technologie tot een jaar extra marktexclusiviteit behalen.
Daarnaast biedt de methode mogelijkheden voor snellere ontwikkeling van goedkopere, patentvrije alternatieven voor dure biologische medicijnen, de zogenoemde biosimilars. Deze kunnen de extreem kostbare behandelingen met originele biologicals vervangen zodra de patenten zijn verlopen. Zo draagt TNO bij aan betaalbare zorg en bredere toegang tot levensreddende therapieën.