De Europese clouddiensten boksen momenteel moeilijk op tegen Amerikaanse techbedrijven. ECOFED werkt aan de oplossing. ‘In plaats van één grote aanbieder maken we een lapjesdeken met verschillende Europese partijen,’ zegt Peter Verkoulen, directeur van het Centre of Excellence for Data Sharing & Cloud.
Dagelijks wordt veel persoonlijke, bedrijfs- en overheidsinformatie opgeslagen op Amerikaanse cloudservers. De digitale infrastructuur is hierdoor afhankelijk van hyperscalers: techbedrijven zoals Microsoft, Google en Amazon, zegt Bjorn Hakansson, senior business development manager bij TNO. ‘Europese initiatieven bieden niet dezelfde schaal en rekenkracht. En overstappen kost tijd en geld.’ Tijd, omdat de diensten van verschillende aanbieders niet aansluiten op die van concurrenten. En geld. Overstappen van een hyperscale cloud naar een kleinere Europese cloud brengt migratiekosten met zich mee. Daardoor stappen gebruikers minder makkelijk over of combineren ze minder makkelijk diensten van verschillende aanbieders.
Geopolitiek
Deze Europese afhankelijkheid vormt een risico: ‘een andere partij kan zo geopolitiek veel druk uitoefenen’, legt Hakansson uit. De Amerikaanse wetgeving (FISA) geeft Amerikaanse inlichtingendiensten brede bevoegdheden om data in te zien van niet-Amerikanen, zolang ze via een Amerikaanse provider verlopen. ‘Het is niet wenselijk dat een geopolitieke ruzie kan leiden tot ongewenste toegang tot persoonsgegevens. Dat was een potentieel risico geweest als de overname van het bedrijf waar DigiD draait door een Amerikaanse partij niet was stopgezet.’ Die afhankelijkheid kan volgens Hakansson in tijden van geopolitieke spanningen een risico vormen voor vitale digitale systemen. Europese cloud-aanbieders kunnen door hun kleinere schaal en beperktere investeringsmogelijkheden moeilijk opboksen tegen Amerikaanse techbedrijven. ‘De beste Europese startups worden regelmatig ook overgenomen door Amerikaanse bedrijven. In de Verenigde Staten is meer investeringskapitaal beschikbaar, waardoor talentvolle bedrijven sneller kunnen opschalen’, vertelt Hakansson. Kennis en kunde gaan daarmee overzees en IT-faciliteiten komen in niet-Europees beheer.
Lapjesdeken
De oplossing is een federatief cloud-ecosysteem. ‘In plaats van één grote aanbieder willen we als het ware een lapjesdeken mogelijk maken met verschillende Europese partijen,’ zegt Peter Verkoulen, directeur van het Centre of Excellence for Data Sharing & Cloud (CoE-DSC). ‘In 2020 begonnen we met een reeks webinars over cloud-onderwerpen om de industrie mee te krijgen. In het begin toonden zo’n vijftien bedrijven interesse, uiteindelijk ontstond daaruit het ECOFED-project’, vertelt Hakansson.
Om die verschillende partijen, en hun diensten, aan elkaar te binden, zijn open standaarden nodig. ‘Alle systemen moeten dezelfde afspraken gebruiken’, legt Peter Verkoulen uit, die zich vanuit CoE-DSC inzet voor een federatief cloud-ecosysteem. ‘Afspraken zorgen ervoor dat diensten makkelijker op elkaar aansluiten en gebruikers eenvoudiger kunnen overstappen. CoE-DSC werkt daarvoor samen met NEN, de Nederlandse organisatie voor standaardisatie.’
‘Als alles goed op elkaar is afgestemd, heeft Europa meer rekenkracht, een groter aanbod aan clouddiensten en meer schaal,’ vertelt Verkoulen. Dankzij dit alternatief voor bigtech bedrijven kunnen gebruikers per dienst of dataset kiezen welke aanbieder het beste past bij hun eisen rond prijs, snelheid en gevoeligheid van data. Zo krijgen ze meer controle over hun data.
Kader
Probleem: Europa is voor veel clouddiensten afhankelijk van Amerikaanse techbedrijven. Europese aanbieders zijn kleiner en kunnen moeilijk concurreren met de schaal en investeringskracht van Amerikaanse partijen. Ook gebruikers zitten vaak ‘vast’: overstappen naar een andere aanbieder kost veel tijd en geld.
TO2-oplossing: binnen ECOFED (zie kader) bouwt TNO met Nederlandse cloudbedrijven aan een Europese cloud-federatie van kleine aanbieders met een gedeelde technische architectuur. Gebruikers kunnen makkelijker overstappen tussen cloudaanbieders en verschillende diensten combineren. Dat laatste vergroot de beschikbare rekenkracht.
Impact: gebruikers krijgen meer keuze en controle over hun data en zijn minder afhankelijk van één aanbieder. Door Europese clouddiensten te verbinden, ontstaat bovendien meer schaal en kan de Europese cloud-sector beter concurreren met grote Amerikaanse aanbieders.
Wat is ECOFED?
ECOFED (European Cloud Services in an Open Federated Ecosystem) is een Nederlands project binnen het Europese IPCEI-CIS (Important Projects of Common European Interest – Cloud Infrastructure and Services) voor cloud-infrastructuur en -diensten. Het doel is een onafhankelijkere, federatieve cloud-infrastructuur die Europese organisaties meer regie geeft over hun eigen data en minder afhankelijk maakt van niet-Europese techreuzen, zoals Amazon, Microsoft en Google.
Wat is CoE-DSC?
Het Centre of Excellence for Data Sharing & Cloud (CoE-DSC) is in Nederland het centrale aanspreekpunt voor vraagstukken over datadeling en cloud. Het bundelt kennis, ervaring en resultaten van initiatieven als ECOFED en brengt die samen met Europese ontwikkelingen. TNO is in opdracht van het ministerie van EZK penvoerder van het CoE-DSC. Het kennisinstituut is daarmee verantwoordelijk voor de coördinatie van activiteiten binnen het kenniscentrum en draagt ook zelf inhoudelijk bij.
Meer lezen