TNO zet brains in tegen bestrijding corona

Wie

TNO in samenwerking met (semi)overheden, instellingen en het bedrijfsleven. Zo werkte TNO in het expertpanel/helpdesk samen met TU Eindhoven, VCCN en Royal HaskoningDHV

Duur

Acht tot tien weken.

Vervolg

Enkele projecten krijgen een vervolg. Zo onderzoekt TNO of ze de sneltest voor het coronavirus kunnen doorontwikkelen, vergelijkbaar met een zwangerschapstest. En in breder perspectief: TNO wil vaker maatschappelijk issues oppakken om snel toepasbare oplossingen te realiseren.

Budget

Circa 1,5 miljoen euro voor de uitvoering van de 21 geselecteerde projecten.

TNO zet brains in tegen bestrijding corona

Toen in maart de coronacrisis in alle hevigheid uitbrak, zette TNO haar innovatiekracht in om de coronacrisis te bestrijden. Onder de naam Brains4corona bedachten medewerkers tientallen voorstellen, waarvan er een aantal in heel Nederland zijn toegepast.

TNO voelde zich in maart 2019 direct geroepen om bij te dragen aan de coronacrisis. Het idee ontstond bij Peter Werkhoven, lid van de Raad van Bestuur, die de ‘brains’ van TNO’ers wilde inzetten tegen het virus. Vanuit alle geledingen van TNO kwam hulp van medewerkers. Liefst 79 voorstellen dienden zij in, waarvan er 21 werden geselecteerd. Er was wel een belangrijke randvoorwaarde. De projectvoorstellen moesten binnen acht tot tien weken tot een oplossing leiden en praktisch toepasbaar zijn. “Normaal gesproken doen wij als instituut onderzoek en research met langere aanlooptijden. Door het acute probleem van de coronacrisis moesten we snel handelen”, zegt Jaap Lombaers, die als Directeur Kennismanagement en Partnerships het programma Brains4corona leidde.

Veelbelovende projecten

De projecten varieerden van het ontwikkelen van koelvesten tegen oververhitting bij het dragen van coronakleding in ziekenhuizen tot een model dat Nederlandse ziekenhuizen helpt beter te reageren op het aantal patiënten dat op de IC’s terechtkomt. Inmiddels zijn de meeste projecten afgerond en uitgevoerd. Lombaers noemt drie succesvolle projecten:

1. Expertpanel beantwoordt vragen van ziekenhuizen over huisvesting en lucht-beheersing in het kader van corona

Er waren veel vragen waren bij ziekenhuizen: wat te doen met hun installaties als een reguliere verpleegafdeling werd om gebouwd tot een afdeling voor corona-patiënten. Moet je de instellingen aanpassen, wat zijn besmettingsrisico’s? De unit BIM (Buildings, Infrastructure & Maritime) van TNO heeft veel kennis over klimaat- en lucht behandeling van installaties in gebouwen. Zij zochten contact met experts van andere instellingen en hebben de handen ineengeslagen. Vanaf maandag 23 maart 2020 was een helpdesk ingericht door TNO, samen met Royal Haskoning DHV, VCCN en TU Eindhoven, om vragen van ziekenhuizen over klimaat- en luchtbehandeling te beantwoorden. Tientallen ziekenhuizen en verzorgingstehuizen zijn zo van praktische adviezen voorzien.

2. Sneltest voor coronabesmetting

TNO heeft een test ontwikkeld die in een uur tijd een uitslag geeft, de zogenaamde LAMP-test: loop-mediated isothermal amplification. Het is een techniek om genetisch materiaal sneller te kunnen analyseren om het coronavirus te traceren. De techniek is eerst acht weken in het TNO-lab getest en is daarna in samenwerking met de GGD en het RIVM ingezet tijdens een teststraat in de RAI Amsterdam. Bij succes volgt verdere opschaling. De snel-test, die werkt met een wattenstaafje dat weefsel uit de keelholte haalt, kan een oplossing zijn om de bestaande, overbelaste teststraten te ontzien. Door de veel snellere uitslag dan bij bestaande testen die een tot twee dagen vergen, komen nieuwe nuttige toepassingen in beeld. Denk bijvoorbeeld aan het testen van vliegreizigers direct bij hun check-in.

3. ICT-tool voor vraagbundeling van winkels
Mensen gingen tijdens de coronacrisis meer online bestellen. Grote bedrijven hebben dat bezorgproces goed geregeld, maar voor het mkb was het lastig om efficiënte, betaalbare thuisbezorging op te zetten. TNO ontwikkelde het thuisleveringsconcept PUPPY (Pop-Up, Pick-Up and Home Delivery). Via een online portaal kunnen klanten bij verschillende winkels bestellen. De thuisbezorging voor deze winkels wordt vervolgens gecombineerd. De winkeliers zetten de bestellingen klaar, een logistieke partij haalt het op en bezorgt ze bij de klant. Of de klant kan de bestellingen ophalen op de centrale verzamelplaats in de wijk. Het concept is in Dronten en Kampen getest en daarna zijn alle lessons learned vrijgegeven. Winkelcentra en winkeliersverenigingen gebruiken deze oplossing op meerdere plekken in Nederland.

Los van de eigen projecten is TNO tijdens de coronacrisis vaak benaderd door externe partijen voor vragen en hulp rondom corona. Reden om een multidisciplinair team (op het gebied van gezondheid, infrastructuur, ICT) samen te stellen om de binnenkomende vragen te behandelen of door te verwijzen naar de juiste plek.

Onorthodoxe aanpak

Het succes van de onorthodoxe aanpak (geen jarenlang onderzoek en research, maar snel tot een praktische oplossing te komen) van Brains4corona heeft TNO aan het denken gezet. Lombaers: “Het boorde de creativiteit aan in de hele organisatie. Collega’s waren gedreven en vonden het zo leuk, dat we met deze aanpak doorgaan. We denken erover na om een of twee keer per jaar op vergelijkbare wijze een maatschappelijk probleem aan te pakken, waar we snelle en praktische oplossingen voor verzinnen. Denk aan het tekort in de woningbouw of vereenzaming onder ouderen, thema’s die ons allen raken.”

Deel dit artikel

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on email

Probleem

De coronacrisis heeft grote impact op onze samenleving en de wereldeconomie. Er is behoefte aan kennis en deskundigheid om acute problemen en tekorten, ontstaan door de coronacrisis, op te lossen.

TO2-oplossing

TNO zet haar innovatiekracht in om oplossingen te vinden die snel inzetbaar zijn voor de bestrijding van het coronavirus. Het speciaal opgerichte ‘Brains4corona-team’ van TNO coördineert projecten die door eigen medewerkers zijn bedacht en gestart én beantwoordde corona-gerelateerde vragen die door derden aan TNO zijn gesteld.

Impact

Op korte termijn bedacht TNO een verzameling van oplossingen, van klein tot groot, die bijdragen bij aan de strijd tegen het coronavirus. Zo kan een sneltest voor coronabesmetting de drukke, bestaande teststraten ontlasten.