COVID-19 krijgen in een vliegtuig? Die kans is klein

Wie

Ministerie van IenW (opdrachtgever), RIVM, Koninklijke NLR, DLR (de Duitse evenknie van NLR, leverde testpoppen), MedSpray (leverde de vernevelaar), luchtvaartmaatschappijen (stelden toestellen beschikbaar).

Looptijd

juli 2020 – juni 2021.

Vervolg

Vervolgonderzoek in het kader van het Horizon Europe programma van de EU rond de thema’s duurzaam vervoer en gezondheid.

De kans om in een vliegtuig Covid-19 op te lopen is klein. Als er toch een besmettelijk persoon aan boord is, loop je in de drie rijen achter die passagier het meeste risico. Dit blijkt uit onderzoek van Koninklijke NLR en het RIVM met nevel sproeiende poppen tijdens testvluchten.

Stel dat er ondanks gezondheidsverklaringen en testverplichtingen een persoon met COVID-19 aan boord zit. Dan lopen de passagiers in de drie rijen áchter deze passagier de grootste kans om besmet te raken. Voor de personen voor of naast de passagier is die kans kleiner. ‘Deze uitkomst hadden we niet zonder meer verwacht’, vertelt luchtvaartingenieur Rui Roosien van NLR. Hij leidde een onderzoek van NLR en het RIVM naar risico’s van coronabesmettingen in vliegtuigen. ‘Lucht uit het ventilatiesysteem boven de passagiers stroomt dan wel naar onder, maar uit ons onderzoek bleek dat deeltjes in de testopstelling ook naar achteren trekken’, legt Roosien uit. 

Poppen als passagier

De onderzoekers deden metingen aan boord van testvluchten met poppen als passagier, onder wie een ‘besmettelijke’ die kunstmatig speeksel uitstootte.  Roosien: ‘Met de sensoren op de poppen konden we aantallen en volumes van deeltjes in de cabinesectie bepalen. Ook brachten we met simulaties de verspreiding van aerosolen onder verschillende omstandigheden in kaart.’

Uit de studie blijkt dat de kans om ziek te worden varieert van zo’n 1 op 1800 tot 1 op 120 bij een reguliere vluchtduur. Deze neemt toe bij langere vluchten maar de kans om de ziekte op te lopen is relatief klein. Hij is vergelijkbaar met die in goed geventileerde ruimtes op de grond. Dit maakt vliegen volgens Roosien relatief veilig. Het dragen van een mondmasker verlaagt in ieder geval het risico. ‘In het onderzoek zijn we ervanuit gegaan dat mensen negentig procent van de tijd hun mondmasker dragen, behalve tijdens eten en drinken’, zegt Roosien.

Virusdeeltjes

‘Dit onderzoek combineert literatuurstudie, metingen en simulaties, diverse testvluchten met een nevel sproeiende pop in proefopstellingen met andere poppen en sensoren, én een risicoanalyse’, vertelt Roosien over de opzet. ‘Ook de Amerikaanse Defensie en vliegtuigbouwer Boeing onderzochten de kans op besmettingen aan boord, maar geen onderzoek maakt de combinaties die wij hebben gemaakt. En we onderzochten de grootte van virusdeeltjes.’ Deze factor is naast het type vliegtuig, de vluchtduur en de zitplaats van een passagier van belang voor de mate van verspreiding van virusdeeltjes. Andere onderzoeken gebruikten deeltjes van vaste en gelijkblijvende grootte.

Deel dit artikel

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on email

Probleem

Stel dat een persoon met COVID-19 aan boord van een vliegtuig stapt. Wat is vervolgens het risico dat een andere passagier óók ziek wordt?

TO2-oplossing

Koninklijke NLR onderzocht met het RIVM het risico op COVID-19 in een vliegtuigcabine. Er werden metingen verricht aan boord van testvluchten met poppen als passagiers waarbij een ‘besmettelijke passagier’ kunstmatig speeksel uitstootte. Simulaties brachten verschillende omstandigheden in kaart.

Impact

Het onderzoek geeft overheden en luchtvaartbedrijven beter inzicht bij maatregelen om de verspreiding van het coronavirus te beperken. Meer kennis van deze materie blijft essentieel zolang het virus nog niet onder controle is.