Iedereen kan hem uitproberen: de bouwemissietool van TNO, waarmee je van tevoren kunt inschatten hoeveel emissies een bouwproject zal veroorzaken. ‘Ik zou hem gewoon een paar keer doorlopen, dan krijg je een goed idee hoe het werkt,’ zegt TNO-onderzoeker Misja Steinmetz.
Ontwikkeling en werking
De tool is ontwikkeld binnen het programma *Emissieloos Bouwen* (2021–2023), gericht op snelle oplossingen voor stikstofproblematiek op de bouwplaats. ‘Iedereen berekende emissies op een andere manier,’ zegt programmamanager Mario de Rooij. ‘Daarom wilden we één gestandaardiseerde methode, gebaseerd op wetenschappelijke data en transparante aannames.’ De tool is voortgekomen uit het eerdere project *Brains for Nitrogen* en breidt de berekening uit van stikstof naar vier soorten emissies. Projectleider Sylvie Poels legt uit: ‘De tool helpt gebruikers inzicht te krijgen in hun uitstoot én geeft adviezen hoe deze omlaag kan.’
Profielen en data
De tool maakt gebruik van profielen die gebaseerd zijn op jarenlange meetprogramma’s van TNO. Deze datasets bevatten emissies van voertuigen en machines op bouwplaatsen en worden jaarlijks geüpdatet. De gebruiker kan standaardwaarden selecteren (zoals laagbouw of hoogbouw), die automatisch worden ingevuld, en aanpassen voor een nauwkeuriger berekening. ‘De tool geeft zelf suggesties over hoe de uitstoot verminderd kan worden,’ aldus Poels. Mogelijke maatregelen zijn elektrische voertuigen, centrale bouwhubs of prefab-productie, die ook kostenbesparend kunnen zijn.
Gebruik en toekomst
De eerste versie van de bouwemissietool is sinds april 2024 online en wordt maandelijks 250 tot 300 keer gebruikt. ‘We krijgen veel vragen van aannemers, maar ook van gemeenten,’ zegt Steinmetz. ‘Sommigen willen de tool gebruiken om bouwprojecten te monitoren.’ De tool wordt continu doorontwikkeld met nieuwe functionaliteiten, zoals gebruikersaccounts, extra bouwprofielen en integratie van circulaire bouwmethoden.
Ook wordt gewerkt aan toepassingen voor grond-, weg- en waterbouwprojecten en koppeling met bestaande modellen zoals AERIUS.
Beleid en impact
Op termijn kan de tool bijdragen aan nieuw beleid gericht op emissies in plaats van deposities. ‘Emissies zijn gemakkelijker te berekenen, te beïnvloeden en te beheersen,’ zegt De Rooij. Zo kan de tool een rol spelen in een gebiedsgerichte aanpak waarin lokaal afspraken worden gemaakt over emissiebeperking. Volgens De Rooij groeit de belangstelling voor deze aanpak, ook vanuit Europa.