Niet zomaar een dak, raam, gevel of geluidsscherm, maar eentje die energie geeft. TNO ontwikkelt een productiemethode die bedrijven in staat stelt om zonnecellen in allerlei materialen en in elke gewenste vorm te maken, geschikt voor verschillende oppervlakten.
Massaproductie van maatwerk, of zoals ze het bij TNO noemen: mass customization. Hiermee werkt TNO aan de volgende generatie zonnetechnologie. Daarmee zijn zonnemodules straks niet langer gebonden aan een bepaald formaat of vorm, maar makkelijker te integreren in bijvoorbeeld daken, ramen, geluidsschermen en gevels. ‘Het zijn halffabricaten die in eindproducten zijn te verwerken’, zegt Peter Toonssen van TNO. ‘Fabrikanten van bijvoorbeeld bouwelementen of carrosserieën kunnen dit in hun producten integreren zonder veel aan hun productieproces te veranderen.’
Toonssen sluit niet uit dat er een hele nieuw industrie ontstaat die deze halffabricaten aan de bestaande industrie kan leveren. ‘Het is daarmee een technologie die beter aansluit bij wat de markt wil en ook betaalbaar is vanwege massaproductie. Bij de bestaande fabrikanten was er weinig bereidheid om te investeren in deze technologie. Door middel van een subsidie van EZK was TNO in staat een onderzoekslijn te ontwikkelen waarmee een blueprint voor een industrieel opschaalbare productielijn kan worden ontwikkeld. Daar kan de markt op inspringen en producten ontwikkelen voor de geïntegreerde opwekking van zonne-energie.’
Blauwdruk
Bij de TNO-locatie op de High Tech Campus in Eindhoven is een onderzoekslijn opgestart waar de eerste halffabricaten van de loopband rollen. ‘Hiermee kan een blauwdruk voor een fabriek worden ontwikkeld waarmee je deze technologie kan toepassen’, zegt Toonssen. ‘We kunnen deze technologie op basis van losse cellen en folies aanbieden. We gaan de productielijn nu verder optimaliseren om de halffabricaten sneller te produceren, tegen lagere kosten en met bredere toepassingen. Onze ambitie is dat we op systeemniveau onder de kostprijs van alternatieve opties blijven. Maar zover zijn we nog niet. We moeten bijvoorbeeld eerst naar de productie van grote aantallen toe. En dan gaan materiaalprijzen omlaag en kunnen we tegen lagere kostprijzen produceren. Voordeel van onze productiemethode is dat je geen aparte installateur nodig hebt voor bijvoorbeeld de plaatsing van zonnepanelen op het dak.’
Grotere capaciteit
De impact van deze technologie is enorm, vertelt Toonssen. ‘Zonne-energie speelt een belangrijke rol in de energietransitie, maar voor de toepassing heb je wel veel oppervlak nodig en daar is in Nederland een gebrek aan. Dus als je zonnecellen in de bestaande infrastructuur kunt inpassen vergroot dat de capaciteit enorm.’ Zonnecellen integreren in een geluidswal was al langer mogelijk, maar de uitvoering kostte veel geld. Met de komst van deze nieuwe technieken wordt dat anders.
Toonssen verwacht dat binnen enkele jaren de eerste zonnecellen met de productiemethode van TNO op daken van woningen liggen. De eerste fabrikanten van gevel- en dakproducten gaan deze technologie optuigen in hun productielijnen. ‘Nu is een gevel functioneel en op z’n hoogst mooi. Straks is het ook een enorme bron van duurzame energie’, besluit Toonssen.