Met intelligente oplossingen wil TNO de energietransitie versnellen. Neem de ontwikkeling van een multifunctioneel zonneraam met ingebouwde jaloezieën. Het raam wekt energie op én regelt warmte en zonlicht.
De energietransitie in Nederland is in volle gang. Overal verrijzen zonnepanelen, maar het elektriciteitsnet raakt overbelast. ‘Nederland is kampioen netcongestie,’ zegt zonne-energie-expert Roland Valckenborg van TNO. Hij werkt aan oplossingen die niet alleen energie opwekken op de plek waar die nodig is, maar ook multifunctioneel en schaalbaar zijn.
Zonwering en zonnepaneel in één
Neem ZIEZO: Zonwering Inclusief Elektriciteitsopwekkend Zonneraam. Het raam bestaat uit dubbel glas met dubbelzijdige zonnecellen en verstelbare jaloezieën. In de neerwaartse stand regelen de jaloezieën warmte en lichtinval en reflecteren ze zonlicht op de achterzijde van de cellen. In de verticale stand is de energieopbrengst maximaal. Het raam levert tot 25% meer stroom dan standaardpanelen en verkleint de kans op oververhitting.
Energieboost en comfort
Het systeem speelt in op de behoefte aan warmte, licht en energie. Tijdens werktijden kunnen gebruikers zelf de jaloezieën bedienen; na werktijd regelt de computer automatisch de optimale balans tussen energieopbrengst en koellast. Het raam levert gemiddeld 100–120 Wp per m² en vermindert het gebruik van airconditioning.
Intelligente bouwcomponenten
Het project wordt uitgevoerd met Pilkington, TU Eindhoven en W/E Adviseurs. Pilkington heeft het patent op de combinatie van dubbelzijdige zonnecellen met jaloezieën. TU/e ontwikkelt de aansturingsalgoritmes en W/E berekent duurzaamheid en bouwnormen.
De prototypes worden getest bij SolarBEAT in Eindhoven en bij Pilkington in Enschede. De ramen wekken 100–120 Wp/m² op en verminderen de koellast aanzienlijk. TNO ziet vooral potentie voor toepassing in prefab kantoorgebouwen. Voor woningen zijn ze minder geschikt omdat de zonnecelstrips zichtbaar blijven in het glas.