Ludmila ’t Hoen, onderzoeker bij Koninklijke NLR, is op zoek naar een verfsysteem zonder chroom-6, dat zelfs geschikt is voor vliegtuigvleugels.
Chroom-6 werd twintig jaar geleden nog vaak gebruikt in de verf van bruggen, treinen en vliegtuigen, omdat het goed werkt om corrosie tegen te gaan en schimmelvorming voorkomt. “Eigenlijk is het slecht voor alles wat leeft”, zegt ’t Hoen. Inmiddels is bekend hoe schadelijk chroom-6 is voor de gezondheid. Het kan leiden tot kanker en auto-immuunziekten, chronische longziekten en contacteczeem. Reden voor NLR om in overleg met Defensie op zoek te gaan naar een alternatief, dat minder schadelijk is voor mens en milieu.
Een verfsysteem bestaat uit drie lagen. Allereerst de oppervlaktevoorbehandeling: een dun laagje waarin een chromaathoudende oplossing zit. Dan volgt de grondverf: deze laag heeft de grootste hoeveelheid chroom-6. Tot slot een chroomvrije toplaag. Chroom-6 heeft een bijzondere eigenschap: als chroom-6-houdende verf beschadigd raakt, dan vormt het chromaat een beschermlaag in de kras, waardoor het onderliggende metaal beschermd blijft.
Uitzondering
Volgens Europese regels mag je geen chroomhoudende verf meer gebruiken op bruggen en treinen, maar voor de luchtvaart wordt een uitzondering gemaakt omdat er nog geen geschikt alternatief is gevonden. ‘t Hoen: “Verf op vliegtuigvleugels moet echt voldoende bescherming bieden bij beschadigingen. Anders is de veiligheid in het geding.” NLR en AkzoNobel onderzoeken samen of er andere corrosiewerende stoffen bestaan die goed mengen in de verf en geschikt is voor gebruik op vliegtuigen in de burger– en militaire luchtvaart.
Magnesiumdeeltjes
AkzoNobel heeft twee varianten gevonden die goed werken: verf op basis van lithiumzout en verf met magnesiumdeeltjes. Beide lijken geschikt voor gebruik op vliegtuigen. “Een gedeelte van de testen en procedures hebben we al doorlopen om aan te tonen dat de bescherming langdurig is en het materiaal van vliegtuigen niet aantast”, zegt ’t Hoen. Dat is lastig aantonen in een laboratorium, vandaar dat de verf eerst is getest op een klein stukje vliegtuig. Onderzoekers van de TU Delft hielpen bij het uitvoeren van corrosiemetingen en de resultaten waren veelbelovend. Dit najaar laat de Koninklijke Luchtmacht het eerste volledige vliegtuig spuiten in drie lagen chromaatvrije verf.
Voordat Defensie de nieuwe verf kan gebruiken, moet gebruik van de verf eerst worden goedgekeurd door de Nederlandse Militaire Luchtvaart Autoriteit. Want dit is vereist voor alles wat de luchtwaardigheid van vliegtuigen kan veranderen en dus invloed kan hebben op de veiligheid. NLR ondersteunt de Luchtmacht bij de certificering van het chroomarme verfsysteem voor één type vliegtuig.